Leita frttum mbl.is
Embla

Frsluflokkur: Menning og listir

Bjrk er fn

Sinalcoman

g var ungur. Hrokkinkollur. egar g horfi ekki stvarmerki RV og drakk Sinalco, vann af og til sem sendisveinn opinberri stofnun. a m alveg koma fram a g vann hj RV Sklagtunni. a var engin sktastofnun daga.

Eitt sinn sem oftar var g a fara niur me lyftunni Sklagtu 4, sem var svl laginu. lyftunni voru staddar tvr konur um mijan aldur. Ekki voru etta mialdra kvenrembusvn, v r eru vitaskuld ekki til.

Einessara kvenna geri sr lti fyrir og stakk vsifingri snum inn eina af mrgum slngukrullum mnum sem hngu enninu mr.

etta kom vitanlega mjg illa vi mig og g vissi ekki hva mig st veri. konan, sem var ulur, hefi aeins bora krulluna var eins og hn hefi rifi pung mr.

Menn 15. aldursri eru mjg vikvmir vi allri lkamlegri nrveru kynjanna, og g var srstaklega vikvmur, enda me krullur.

Ef konan hefi ekki sagt eitthva og bjarga essari pnlegu uppkomu, er g hrddur um a g hefi aldrei bori barr mitt eftir etta. g hefi ori prati og lent mefer fyrir hverjar kosningar.

Konan lyftunni sagi me sinni landsekktu rdd: "Vilhjlmur, er etta permanent ea nar eigin krullur? g vildi a g vri me svona hr".

g hafi ekki vit v a segja "G... , etta eru Carmen-rllur - anna ekki". Ungir menn eru svo kgair og bldir essum rum a lklega hefur aeins heyrst veikt: "Grr, ggung" fr mr.

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson 1975

Maur var svoddan unnildi eim rum sem konur potuu hri mr.


etta voru ugglaust aeins murlegar tilfinningar sem komu fram konunni lyftunni og hn kyssti mig ekki einu sinni kinnina. Konan sem potai mig slapp v vi slfringinn og g hafi engin vandaml t af essu - nema hva mig dreymdi etta stundum alveg fram undir fertugt. Vaknai oft svitabai.

g vil taka fram a g hef mikla sam me Bjrku og rum frgum prmadonnum sem hafa ori fyrir akasti a vldum silausra manna. Sr lagi eim sem lent hafa Lars von Trier. Hann er svo djvull sls og sick a a er jafnvel erfitt fyrir karla gera sr a hugarlund.

g lsi stuningi mnum barttuna vi hi geslega karlpungaveldi, sem er rkjandi nr llum rkjum heims nema slandi.

Niur me grejukarlinn! Vi lifum 21. ld.


mbl.is Var kynferislega reitt af leikstjra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vitfirring er sta dmsstig slands

Hvarf ungrar, fallegrar konu slr hug a allri slensku jinni. Allir tala um mli og hugsar hver sitt. Svo eru eir sem hugsa meira upphtt en arir og a er lka hollt. Enn betra er vst egar menn tala vi sjlfa sig einrmi, a er merki um miklar gfur. Mig grunar a fir rabbi miki vi sjlfa sig slandi.

a sem sumt flk hefur a segja spjallrum fjlmila um hvarf Birnu Brjnsdttur er miklu fremur fordming gar ekktra ogmyndara "glpamanna" en mekennd me eirri tndu og fjlskyldu hennar. Strax upphafi umru um hvarfi lsti ung kona v yfir a hn hefi leita a rauum KIA bl vi Keili vegna ess a ar ba margir tlendingar. Getur veri a ungt flk slandi telji a athuguu mli a tlendingar geti einir veri valdir a hvarfi slenskrar konu. Furar nokkurn a hfir dmarar dmi mlum slku landi?

polarseafood.jpg

Hr m sj glalegan starfsmann PolarSeafood a strfum. Margir slendingar eru bnir a dma hann og j hans fyrir hvarf Birnu Brjnsdttur. Vkingasveitin er lei skipi hans. Hr geta menn skoa auglsingaefni PolarSeefood.

Svo fr mli t fyrir allan jfablk, egar menn fru a dma Grnlendinga togara. Ekki var fyrr bi a tengja sjmenn togaranum Polar NANOQ vi a hafa teki KIA bifrei a lni, en a flk var fari a hamast fjlmilum, t.d. DV (en ekki bara DV). tt 150 KIA-bifreiir essari ger og essum lit su til slandi, var einhvers staar kvei a sjmenn grnlenskum togara vru lklegastir til a hafa seti eirri bifrei sem sst brega fyrir upptku fr Laugaveginum. Allt einu voru Grnlendingar ornir glpamenn hugum slendinga. skounum flks t.d. DV og FB kom ljs a flk s fyrir sig "eskima" og villimenn sem anna hvort hfu myrt Birnu ea numi hana brott skipinu. Hva gerist eiginlega hfinu sumu flki slandi? Eru tlendingar alltaf versta flki slandi? Eru menn ekki skrinir r fjrkofunum enn, v greinilega er ekki mjg htt til lofts?

Mia vi hve lg glpatni Grnlendinga er slandi, eru litlar lkur v a lykta eins og flk gerir. Hugarrar um brottnm slenskrar konu grnlenskum togara er vst mest til komin af v a slendingar horfa of miki bandarskt sjnvarpsefni. Suma dreymdi um a n yri henni drekkt Grnlandshafi, v "Grnlendingarnir frttu a upp hefi komist um ". Lesi DV. Svo sjk er umran.

Menn mega heldur ekki gleyma v, a eir sem vinna grnlenskum togurum eru ekki allir Grnlendingar. Ef einhverjir afhfninni hafa hafteinhver afskipti af Birnu Brjnsdttur, gtu a hafa veri sannir Normenn, Danir, Freyingar, Plverjar og annarra ja kvikindi. Menn vera einnig a muna, a flest fyrirtki sjvartvegi Grnlandi eru sjaldnast eigu ea undir stjrn Grnlendinga. Framkvmdastjrar Polasseafood eru ekki Grnlendingar. Henrik Leth ea Jrgen Fossheim, sem er nkominn til slands til a vera mehfn NANOQs egar eir koma til hafnar, eru hvorugur Grnlendingur. En stjrn fyrirtkis eirra hefur seti Grnlendingar sem enga forsendu hfu til a stjrna fyrirtkjum, t.d. skakappinn Michael Binzer, sem yngri rum keppti skagngu lympuleikum, en laug sar um menntun sna Noregi, ar sem hann lauk ekki einu sinni nmi rttalhskla sem hann var .

tt stjrnarfyrirkomulag grnlensku efnahagslfi s oft keimlkt v slenska og tgeramenn ar lka misjafn sauur og eir sem gerat slandi, er ekki ar me sagt a grnlenskir sjmenn su moringjar vegna ess a eir taka bl leigu slandi. En ef eir eru lkir slenskum sjmnnum, gtu vitaskuld veri undantekningar.

En hva fr hluta islensku jarinnar til a dma hfn grnlensk togara? Svari er a mnu viti: Lleg frttamennska og furuleg starfsemi slenskrar lgreglu, sem mig grunar a hafi s of margar amerskar glponamyndir. ar er s svarti ogindninn alltaf lklegastir til a hafa frami din.

Hinga til hafa n flest din slandi veri framin af slendingum sjlfum. MUNI a landar gir. slendingar eru dugmestu glpamenn slandsgunnar og sumir eirra ra lka hrossum frstundum snum.


Skkulai-Sigga Skemmtilegt plakat

tinni_og_kolbeinn.jpg

Heilaga hmeri! Tinni og Kolbeinn kafteinn hafa enn einu sinni leyst eitt erfiasta vandaml slensku jarinnar. Ekki hafa eir mynda rkisstjrn hinu stjrnlausa landi, tt ragir su. eir hafa hins vegar fundi bestu jlagjfina r sem eir telja a muni seljast betur en verstu Arnaldsreifarar Indriasonar. eir flagar sl einnig tvr flugur einu hggi, v etta er lklegast besta tkifrisgjfin ri 2017.

Tinni og Kolbeinn hafa hjlpa Fornleifi vi a tba bestu jlagjfina r: Skkulai-Siggu me sitt dularfulla bros sem neitanlega minnir lokkandi glott Mnu Lsu ar sem hangir lngum Louvre-safninu Pars.

chokoblog_fornleifur.jpg

MONA LISA slands neanveru Bankastrti 1932; etta er fyrsta fornplakat Fornleifs, og vonandi ekki a sasta. Chokolat Pupier, var nafn verksmiju eigu fjlskyldunnar Pupier Saint tienne (sjhr og hr) sem lt tba essar smmyndir sem fylgdu skkulainu sem eir framleiddu.

escoffiersept.jpgPupier-verksmian i Saint-tienne velmektardgum hennar, egar "Skkulai-Sigga" var sett pakkana eirra.

Skkulai Sigga kom upphaflega heiminn skkulaipkkum Frakklandi snemma 4. ratug sustu aldar.

Fyrirtki Chokolat Pupier, var stofna ri 1860 bnum Saint-tienne suvestur af Lyon Loire hrai i Rhne-Alpes Suaustur-Frakklandi. Pupier var selt ru fyrirtki, CMOI, ri 1981. CMOI er n fyrir nokkrum rum alveg htt a nota nafni Pupier. Chokolat Pupier framleiddi um langt skeiskkulaipakka sem var stungi kortum me uppfrandi efni, mannbtandi og jafnvel trarlegu. Slk kort pakkavru tkuust va og einnig var msu frlegu og uppbyggilegu gauka tbakspakka sem framleiddir voru Evrpu lok 19. og byrjun 20. aldar. Seinna komu leikararnir, sem vi verandi gamalmennin ekkjum manna best, einnig rykkmyndirnar a gleymdum stimplatyggjmyndunum.

tre_kort_2.jpg

langan tma var efni smkortunum sem finna mtti pkkum Chokolat Pupier frsla um lnd og jir heimsins. Venjulega voru kortin rj fyrir hvert land. Kortin voru framleidd tmabilinu 1920-39. annig var Skkulai-Sigga og tv nnur kort, ar sem slandi voru ger skil, til ri 1932. Kortin rj voru alls ekki str, ea aeins 5,1 x 6,9 sm a str.

img_5972_b_1295906.jpgFyrir utan Siggu upphlutnum, (sem er n ekki alveg rttur ar sem vesti er rautt lkt og norskum bningum), var framleitt kort me landakorti af slandi og anna sem sndi slenska fnann (reyndar rngum litum) og skjaldamerki. Dekru frnsk brn gtu egar au hfu safna 6 ea 9 kortum fari me au t nstu nstu b og afhent og fengi njan skkulaipakka. var goti gata svo ekki vri hgt a nota a aftur. Franskir tbakssalar seldu venjulega einnig skkulai og eftir nokkur r voru dekruu brnin orin tbaksfklar. G brn og g ltu sr hinsvegar ngja a safna kortunum og og setja au albm sem hgt var a kaupa til a halda safni snu til haga. a hafa sumir gert af mikilli natni

Plakati

Skkulaikorti me upphlutsfegurardsinni Siggu, sem Fornleifur keypti eBay, er n til slu 50 x 70 sm. stru plakati sem Fornleifur gefur t. a passar t.d. vel standardramma, sem mis fyrirtki selja, t.d. strverslun ein sem rlega bur brennuvrgum a kveikja risvxnum, snskum geithafri. Vi segjum ekki meira, missj. En myndinni hr fyrir ofan er Fornleifur einmitt binn a setja Siggu ramma fr snska geithafrafyrirtkinu.setningin er auveld maur hafi 12 umla eins og Fornleifur.

Hgt er a panta etta fyrsta Fornplakat Fornleifs, sem er skemmtilegum retro-stl og fallegum, sterkum litum, me v a senda lnu til Fornleifs fornleifur@mailme.dk me fullu nafni ykkar, heimilisfangi og sma. Leibeininga um greislu vera sendar eins fljtt og aui er. egar greisla berst verur plakati sent me A-psti fr Danaveldi plakatpoka og plakatrri uppgefi heimilisfang - og voil - Fornleifur kemur veg fyrir a i fari jlakttinn ef greisla berst mr fyrir 15. desember 2016. Athugi: upplagi er takmarka svo fyrstur kemur fyrstur fr. En a eru ekki bara jl framundan. Afmli, fermingar og arar tillur er hgt a finna sr til a taka tt essu sauasaklausa mansali Fornleifs.

Veri mesendingarkostnai fr Danmrku til slands er 240 danskar krnur, en drara ea 3300 slenskar krnur (um 200 DKK), ef menn yfirfra greisluna r slenskum netbanka slenskan bankareikning Fornleifs (.e. fjrhaldsmanns hans Vilhjlms Arnar Vilhjlmssonar). i skrifi Fornleifi fornleifur@mailme.dk


Verur Felix boi til slands?

felix_flaggar.jpg

Fornleifurgreinir dag fr v a heiursmaurinn Felix Rottberger, fyrsti gyingurinn sem fddist slandi, veri 80 ra n september. Hann heldur upp a lok mnaarins heimab snum, Freiburg skalandi. g fer parti, en fingarlandi hans herma frttir a hann veri a heiman essum merkisdegi, lkt og hann hefur veri sl. 78 r.

Gott flk fr slandi, bi fegurardrottning (sj near) og fornleifafringur hafa ska ess a honum veri boi til slands tilefni essa strafmlis - fyrst og fremst vegna ess a hann var ekki velkominn ar fyrir 78 rum san. Honum var vsa r landi barni a aldri me foreldrum snum, sem voru fltta undan gnum nasismans skalandi og stefnu og hugsjn sem margir slendingar studdu ea fylgdu.

Hef g haft samband vi stjrnvld og ska eftir v a au bji Felix og au huga n mli, en forseti slands hefur egar boist til a halda honum virulega veislu Bessastum ef af slku heimboi yri!

Myndin efst snir Felix lttu ntunum segja fr velgengni landslisins sns n sumar fyrirlestri sem hann hlt Danmrku gr. Meira um fnann og hinn sunga "Forngrip" Felix Rottberger (ogfegurardrottninguna sem hann sjarmerai) blogginu Fornleifi. Fari anga strax.

img_3223b.jpg


L'Unita for breakfast

img_14262.jpg

Eins og allir vita er g gamall laumukommi og byltingaseggur og les aldrei anna en mlggn eirra er g er feralgum um tlnd. Sama hvort a er lygi ea ekki. morgungngunni minni Cori morgun keypti g mr L'unita til a hafa a sem andlegt melti me morgunbrauinu verndinni 400 metra h yfir hausamtunum lnum. Blaasalinn Cori er einn af fum vinstrimnnum bnum. Hr er hins vegar allt fullt af tlsku framsknarflki, sem er ekki svipa v slenska, en vinalegra . egar g ba um etta mlgagn ssalista tendruu augu blaasalans og hann dr fram eitt eintak sem fali var undir bunka af knallrmnum.

L'Unita er ekki sett hillurnar me Corriere della Sera ea t.d. blainu LATINA sem er blva Berlusconibla samkvmt blaasalanum sem nr fussai yfir v, egar g spuri hvort a vr kannski lka gefi t latnu. g las grein um "Vladimir (Putin) d'Arabia" sem talskir vinstri menn hata lka miki og eir elska ISIS. dag fann g ekkert gyingahatur L'unita en hins vegar algjrt smr um Robert Redford. "Redford quel bravo ragazzo progressista". Morgunmaturinn var skemmtilegur. N skal haldi til Rocca Massima 800 metra h. ar er svalt og ar ba margir milljnamringar og kaptalistasvn sem hafa keypt sr bir b a sem vetrum ba 5 gamlar ekkjur elsta hlutanum og 10 sjlfmenntair bifvlavirkjar og fjlskyldur eirra yngri hluta bjarins. vetrum er arna oft allt kafi snj.


Njar, gamlar slandsmyndir

Fornleifur hlfbrir minnbirti gr tvr ur nr ekktar myndasyrpur sem innihalda kvikmyndir fr slandi sari hluta 4. ratugar sustu aldar. Kvikmyndirnar eru r ferum nasistasamtakanna KdF og eru fr 1936 og 1939.

Eva Braun heitkona og a lokum eiginkona Hitlers ( tpar 40 klukkustundir) fr KdF- fer til slands jl ri 1939, og kvikmynd hennar ekkja menn vel. En n eru tvr arar kvikmyndir r skemmtiferum vel stra nasista komnar leitirnar.

Sj frekar og betur hr.


Bikinibann Moggablogginu

georges-chicken_png_1441c272c6f967d31d622c294bb54ddf.png

Oft tum er varasamt a blogga, jafnvel lfshttulegt. a sannaist dag er bloggstjrn Morgunblasins hafi samband vi mig a sk gtrar konu sem g hafi skrifarlti um ri 2012. Hn gerist eitt sinn litsgjafi hj ssuri Skarphinssyni um mlefni Palestnu. ur en hn var rgjafi um aljarstjrnml, lkt og g lsti ri 2012, hafi hn ori ess heiurs anjtandi a geta kalla sig Miss Teen Tourism, eftir a hn tk tt fegurarkeppni Tallin Eistlandi ri 1999. Geri arar betur.

g fann enga ga mynd af konunni fyrir frslu mna ri 2012 nema bikin - mynd sem tengist fegurarsamkeppninni ofangreindu. N vill kona essi, sem er orin kjklingabndi, ekki sjst opinberlega bikini og hefur n bei Morgunblai a banna mr a nota myndina af sr me eim rkum a einkarttur ljsmyndarans hafi veri brotinn.

g man ekki eftir v a hafa fundi myndina veraldarvefnum me upplsingum um ljsmyndara. Morgunblai getur heldur ekki upplst mig um nafn ljsmyndarans. Mig minnir a allir tttakendur fegurarkeppninni Tallin ri 1999 hafi veri ljsmyndaar bak of fyrir bikinium. En ljst er a Palestnusrfringur Utanrkisruneytisins vill ekki lengur sjst bikini, str x-Small, sem vart hlt v sem a tti a halda skefjum.

Vitaskuld verur maur strax vi slkri beini, en ar sem blogg mn eru mjg myndrn setti g stundinni ara mynd stainn svo ekki yri tmarm eftir bikinimyndina.

Hr m lesa bloggi sem var ritskoa dag. Persnuleg tti mr fyrri myndin miklu betri, en n get g auvita ekki snt ykkur hana lengur. i geti v ekki dmt. anni er a lka va i Miausturlndum, ar sem almenningur hefur ekkert a segja og hi frjlsa or er banna og skounum v ekki skipst.


Tr er fundi

19_england_to_iceland_fornleifur_copyright.jpg

hemjugaman er a sj hve heitt sumir slendingar una landi snu og jafnvel srhverri hrslu sem landinu grr. Fornleifur segir essa dagana fr elstu skuggamyndunum me slensku efni sem framleiddar voru 9. ratug 19. aldar Englandi.

egar mynd af einmanna reynitr fjallshl Grafningi birtist, spuri Fornleifur menn, hvort menn vissu nkvmlega hvar etta tr vri ea hefi veri. Ekki vantai svrin. Menn voru lmir eftir a leysa gtuna. Svo var einnig um mynd af skipinu Camoens sem reyndist vera tekin Trkyllisvk en ekki vi Akureyri eins og menn 19. ld hldu fram (sjhr og hr).

Loks leysti gst H. Bjarnason grasafringur gtuna um reyninn, enda hafi fair hans Hkon Bjarnason skgrktarstjri eitt sinn skrifa um hann.

Reynirinn st lengi hlumBldsfells Grafningi en var a lotum kominn ri 1944 egarVilhjlmur S. Vilhjlmsson (Hannes Horninu) skrifai sast grein um hann Alublai og greindi ar fr eim ljta si sem slendingar og sast Bretar og Kanar hfu haft vi a skera nafn sitt hi einmanna tr.

Ef einhver nennir a hlaupa upp hlar Bldsfells, vri gaman a f a vita, hvort blessatr hafi di Drottni snum, ea hvort arna vex enn reynir af smu rtinni. Myndir vru vel egnar.

19_detail_copyright_fornleifur.jpg


Vinningslag minningu bla

mikics_820.png

When strangers are coming
They come to your house
They kill you all
And say
Were not guilty
Not guilty

annig sng Jamala frkranu inn hjrtu Evrpuba. Hn sng um mmu sna sem flutt var af Rssum fr Krm ri 1944. Sngur um a tatarar hafi allir veri drepnir eru plitsksannindi og fgar sem virast hfa til smekklauss rumpuls heimslfunnar og hrra drengja me fna vi hn v herrans ri 2016.

Krmtatarar voru ekki allir myrtir. a voru hins vegar gyingarnir Krm. Gyingum var trmt, og margir Krmtatarar hjlpuu gfsleg til vi a, enda mslmar sem lengi hfu hatast t ngranna sna Krm, gyingana, sem bi hfu ar lengur en Tatararnir. Myndirnar vi essa frslu eru af frndum Jamlu, sem stunduu gyingadrp. Jamala var vitaskuld ekki a syngja um drp gyingum. Hennar sngur var ntmasguflsun pkku inn glamurpopp, svoppullinn autra gleypti lygina betur.

ohyy476.jpg


Httulegt a vera of lengi undir feldi

gu_ni_feldur_1281190.jpg

Menn eru farnir a spyrjast fyrir um hvar Guni Th. s. Hann lagist undir feld fyrir nokkrum vikum san. Lngum hefur veri vita, a a getur veri httulegt a liggja of lengi undir feldi. Til forna voru slkir menn kallair Feldmenn. Stuningsmenn Guna sem g hafi samband vi, upplstu mig morgun, a Guni vri a nrlesa reglurnar fyrir forsetagjrninginn. Hann var sagur reyttur augunum, en lii annars vel. eir sendu mr essa mynd af snum manni. Hann virist nrri v kominn undan feldinum.


Nsta sa

Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bkur

Kynning nokkrum frslum, greinum og bkum PostDocs


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband